Denetimli Serbestlik Hesaplama | Denetimli Serbestlik Tarihi Nasıl Belirlenir?

1.Kısa Cevap

Denetimli serbestlik, hapis cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının, belirli şartlar altında ceza infaz kurumu dışında ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilmesine imkân tanıyan bir infaz usulüdür.

Denetimli serbestlik tarihi belirlenirken önce koşullu salıverilme tarihi hesaplanır. Daha sonra hükümlünün hangi denetimli serbestlik süresinden yararlanabileceği değerlendirilir. Genel kuralda bu süre koşullu salıverilme tarihine bir yıl veya daha az süre kalmasıdır. Ancak bazı özel durumlarda, geçici maddelerde veya kanunda ayrıca düzenlenen hallerde farklı süreler gündeme gelebilir.

Bu nedenle denetimli serbestliğin her zaman koşullu salıverilmeden belirli bir süre önce başlayacağına ilişkin genel ve kesin bir ifade doğru değildir. Suç tarihi, suçun niteliği, açık kuruma geçiş şartı, geçici madde kapsamı, iyi hâl ve yetkili makam değerlendirmesi sonucu değiştirebilir.

2.Denetimli Serbestlik Nedir?

Denetimli serbestlik, cezanın tamamen sona ermesi anlamına gelmez. Bu usul, hapis cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan bölümünün ceza infaz kurumu dışında, belirli yükümlülükler ve denetim altında infaz edilmesini sağlar.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 105/A’ya göre denetimli serbestlikten yararlanılabilmesi için hükümlünün iyi hâlli olması, koşullu salıverilmesine belirli bir süre kalması ve kanunda aranan diğer şartların oluşması gerekir. Genel kuralda hükümlünün açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunması aranır. Açık kuruma ayrılma şartları oluşmasına rağmen hükümlünün iradesi dışındaki bir nedenle açık kuruma ayrılamaması hâlinde ise ayrıca değerlendirme yapılabilir.

Bu nedenle denetimli serbestlik bakımından hesaplanan tarihe ulaşılmış olması, tek başına denetimli serbestlikten yararlanılacağı anlamına gelmeyebilir. Ceza infaz kurumu değerlendirmesi, iyi hâl durumu, hükümlünün talebi ve infaz hâkimliği kararı ayrıca önem taşır.

Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme ile de aynı şey değildir. Koşullu salıverilme, cezanın kanunda öngörülen kısmı infaz edildikten sonra kalan sürenin belirli şartlarla kurum dışında tamamlanmasına ilişkin ayrı bir aşamadır. Denetimli serbestlik ise koşullu salıverilme tarihinden önce uygulanabilen ayrı bir infaz usulüdür.

3.Denetimli Serbestlik Tarihi Neyi Gösterir?

Denetimli serbestlik tarihi, hükümlünün şartları oluşursa cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında infaz edebileceği tarihi gösterir.

Bu tarihi belirlemek için önce koşullu salıverilme tarihi hesaplanır. Ardından denetimli serbestlik süresi, açık kurum şartı, özel durumlar, geçici madde hükümleri ve varsa daha önce denetimde geçirilen süre birlikte değerlendirilir.

Örneğin genel kurala tabi bir dosyada koşullu salıverilme tarihi 01/01/2028 ise, bir yıllık denetimli serbestlik süresi bakımından ilk bakılacak tarih 01/01/2027 olur. Ancak bu tarih, hükümlünün resen denetimli serbestliğe ayrılacağı anlamına gelmez. Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları, iyi hâl değerlendirmesi, infaz hâkimliği kararı ve ilgili dosyanın özellikleri ayrıca sonucu etkileyebilir.

Benzer şekilde, 30/03/2020 tarihinden önce işlenen ve geçici madde kapsamı dışında bırakılmayan bazı suçlarda denetimli serbestlik süresi farklı değerlendirilebilir. Ancak bu durum her eski tarihli suç için geçerli değildir. Suçun tarihi kadar, suçun türü ve geçici maddelerdeki istisnalar da dikkate alınmalıdır.

4.Denetimli Serbestlik ile Koşullu Salıverilme Aynı Şey mi?

Hayır. Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme aynı hukuki sonucu ifade etmez.

Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının kanunda öngörülen kısmını infaz ettikten sonra kalan süreyi belirli şartlarla kurum dışında geçirebilmesini ifade eder. Denetimli serbestlik ise koşullu salıverilme tarihinden önce uygulanabilen ayrı bir infaz usulüdür. Bu ayrım hesaplama bakımından önemlidir. Çünkü denetimli serbestlik tarihi, koşullu salıverilme oranını değiştirmez. Önce koşullu salıverilme tarihi belirlenir; denetimli serbestlik ise bu tarihe göre ve kendi şartları içinde ayrıca değerlendirilir.

Bihakkın tahliye ise bunlardan farklı olarak cezanın tamamen sona erdiği tarihi gösterir. Bu nedenle denetimli serbestlik tarihi, koşullu salıverilme tarihi ve bihakkın tahliye tarihi aynı anlama gelmez.

5.Denetimli Serbestlik Süresi Nasıl Belirlenir?

Denetimli serbestlik hesabında başlangıç noktası, hükümlünün koşullu salıverilme tarihidir. Çünkü 5275 sayılı Kanun m. 105/A’da düzenlenen denetimli serbestlik, cezanın koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının kurum dışında infaz edilmesine ilişkindir. Bu nedenle denetimli serbestlik tarihi hesaplanırken önce koşullu salıverilme tarihi belirlenir; daha sonra bu tarihten geriye doğru uygulanabilecek denetimli serbestlik süresi değerlendirilir.

Genel kuralda denetimli serbestlik süresi bir yıldır. Başka bir ifadeyle, genel şartlara tabi bir hükümlü yönünden koşullu salıverilme tarihine bir yıl veya daha az süre kaldığında denetimli serbestlik gündeme gelebilir. Ancak bu yalnızca sürenin hesabını gösterir.

Bu nedenle denetimli serbestlik hesabında iki ayrı tarih düşünülmelidir. İlk tarih, koşullu salıverilme tarihinden ilgili denetimli serbestlik süresinin geriye götürülmesiyle bulunan teorik denetimli serbestlik tarihidir. İkinci tarih ise açık kurum, asgari kurumda kalma, iyi hâl ve karar süreçleriyle birlikte fiilen uygulanabilecek tarihtir.

Basit bir örnekle açıklamak gerekirse:

Koşullu salıverilme tarihi: 01/07/2027
Genel denetimli serbestlik süresi: 1 yıl
Teorik denetimli serbestlik tarihi: 01/07/2026

Ancak hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartı 15/09/2026 tarihinde karşılanıyorsa, denetimli serbestlik tarihi yalnızca 01/07/2026 olarak ele alınamaz. Bu durumda denetimli serbestlikten fiilen yararlanma, açık kurum şartının oluştuğu tarih ve diğer resmî değerlendirmelerle birlikte ayrıca belirlenir.

5.1Genel Kural: Koşullu Salıverilmeye 1 Yıl veya Daha Az Süre Kalması

5275 sayılı Kanun m. 105/A’ya göre genel denetimli serbestlik uygulaması, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler bakımından gündeme gelir. Bu kural, denetimli serbestlik hesaplama bakımından temel başlangıç noktasıdır.

Örneğin 8 yıl hapis cezası alan ve genel 1/2 koşullu salıverilme oranına tabi olan bir hükümlü bakımından, koşullu salıverilme için esas süre 4 yıl olarak hesaplanır. Bu kişi 01/01/2026 tarihinde ceza infaz kurumuna girmiş ve dosyada ayrıca mahsup bulunmadığı varsayılırsa, koşullu salıverilme tarihi yaklaşık olarak 01/01/2030 olur. Genel bir yıllık denetimli serbestlik süresi dikkate alındığında, denetimli serbestlik bakımından ilk hesaplanan tarih 01/01/2029 olur.

Bu örnekte hesap adımları şu şekildedir:

Toplam hapis cezası: 8 yıl
Koşullu salıverilme oranı: 1/2
Koşullu salıverilme için esas süre: 4 yıl
Cezaevine giriş tarihi: 01/01/2026
Koşullu salıverilme tarihi: 01/01/2030
Genel denetimli serbestlik süresi: 1 yıl
Denetimli serbestlik bakımından ilk hesaplanan tarih: 01/01/2029

Ancak bu örnek yalnızca genel hesap mantığını göstermek içindir. Suç türü daha ağır bir infaz rejimine tabi ise koşullu salıverilme tarihi değişir. Mahsup varsa süre daha erkene gelebilir. Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları daha geç oluşuyorsa denetimli serbestlik fiilen bu tarihten önce uygulanamayabilir. Ayrıca hükümlünün iyi hâlli kabul edilmesi ve denetimli serbestlikten yararlanması yönünde infaz hâkimliği kararı verilmesi gerekir.

Bu nedenle “8 yıl ceza alan kişi 3 yılda denetimli serbestliğe çıkar” gibi bağlamsız ifadeler yanıltıcıdır. Doğru değerlendirme için ceza süresi, suç türü, koşullu salıverilme oranı, cezaevine giriş tarihi, mahsup, açık kurum şartı ve geçici madde kapsamı birlikte ele alınmalıdır.

5.2Denetimli Serbestlik Tarihi Neden Koşullu Salıverilme Tarihine Bağlıdır?

Denetimli serbestlik, bağımsız bir ceza bitiş tarihi değildir. Bu nedenle hesaplama doğrudan toplam hapis cezasından yapılmaz. Önce hükümlünün koşullu salıverilme tarihi bulunur; denetimli serbestlik süresi bu tarihe göre belirlenir.

Bu ayrım şu nedenle önemlidir: Aynı hapis cezası farklı suç türlerinde farklı koşullu salıverilme tarihleri doğurabilir. Koşullu salıverilme tarihi değiştiğinde, denetimli serbestlik tarihi de değişir.

Örneğin iki hükümlünün de 6 yıl hapis cezası aldığını düşünelim. Birinci hükümlü genel 1/2 oranına tabi olsun. Bu durumda koşullu salıverilme için esas süre 3 yıl olur. İkinci hükümlü ise 2/3 oranına tabi bir suçtan ceza almış olsun. Bu durumda koşullu salıverilme için esas süre 4 yıl olur.

Her iki hükümlü için genel bir yıllık denetimli serbestlik süresi uygulansa bile sonuç aynı olmaz. Çünkü denetimli serbestlik tarihi, her dosyada önce hesaplanan koşullu salıverilme tarihinden geriye gidilerek belirlenir. Birinci dosyada denetimli serbestlik daha erken gündeme gelebilirken, ikinci dosyada koşullu salıverilme tarihi daha geç olduğu için denetimli serbestlik tarihi de buna bağlı olarak daha geç oluşur.

6.Özel Durumlarda Denetimli Serbestlik Süresi Değişebilir mi?

Denetimli serbestlik süresi her dosyada bir yıl olarak uygulanmaz. 5275 sayılı Kanun m. 105/A’da bazı hükümlüler bakımından daha uzun süreli denetimli serbestlik imkânı düzenlenmiştir. Bu özel düzenlemeler, hükümlünün kişisel durumu veya sağlık durumu nedeniyle gündeme gelir.

Özellikle 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler bakımından farklı süreler söz konusu olabilir.

6.10-6 Yaş Grubunda Çocuğu Bulunan Kadın Hükümlüler

0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler bakımından denetimli serbestlik süresi genel kuraldan daha uzundur. Genel kuralda koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az süre kalması aranırken, bu özel durumda koşullu salıverilmeye iki yıl veya daha az süre kalması yeterli olabilir.

Örneğin bir kadın hükümlünün koşullu salıverilme tarihi 01/06/2029 olsun. Genel bir yıllık denetimli serbestlik kuralı uygulansaydı ilk bakılacak tarih 01/06/2028 olurdu. Ancak 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlü bakımından iki yıllık özel süre uygulanabiliyorsa, denetimli serbestlik bakımından ilk bakılacak tarih 01/06/2027 olur.

6.2Ağır Hastalık, Engellilik veya Kocama Hâlinde Denetimli Serbestlik

Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler bakımından daha geniş bir denetimli serbestlik süresi öngörülmüştür. Bu durumda koşullu salıverilmeye üç yıl veya daha az süre kalması hâlinde denetimli serbestlik gündeme gelebilir.

Bu özel durum sağlık raporuyla bağlantılıdır. Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin ilgili sağlık kurulu raporlarıyla belgelendirilmesi gerekir. Bu nedenle bu başlık yalnızca yaş veya sağlık beyanıyla değil, resmî sağlık değerlendirmesiyle birlikte ele alınır.

Örneğin koşullu salıverilme tarihi 15/09/2030 olan bir hükümlü bakımından genel bir yıllık denetimli serbestlik tarihi 15/09/2029 olur. Ancak ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle üç yıllık özel süre uygulanabiliyorsa, denetimli serbestlik bakımından ilk hesaplanan tarih 15/09/2027 olur.

7.Geçici Madde 6 Denetimli Serbestlik Süresini Nasıl Etkiler?

5275 sayılı Kanun’un Geçici m. 6 hükmü, belirli tarih aralığında işlenen ve kapsam dışı bırakılmayan suçlar bakımından denetimli serbestlik süresini değiştirebilir. Güncel yapı bakımından bu hüküm, 30/03/2020 tarihine kadar işlenen bazı suçlarda 105/A maddesindeki bir yıllık sürenin üç yıl olarak uygulanmasına imkân tanır.

Bu noktada suç tarihi belirleyicidir. Suçun 30/03/2020 tarihine kadar işlenmiş olması tek başına yeterli değildir; suçun Geçici m. 6’da kapsam dışı bırakılan suçlardan biri olmaması da gerekir.

Kasten öldürme, belirli yaralama halleri, işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, devlet güvenliğine veya anayasal düzene karşı suçlar ile terör suçları gibi bazı suçlar bu geçici düzenlemenin dışında bırakılmıştır.

Örneğin genel suç kapsamında değerlendirilen ve Geçici m. 6 istisnaları arasında yer almayan bir suçun 15/02/2020 tarihinde işlendiğini düşünelim. Hükümlünün koşullu salıverilme tarihi 01/01/2031 ise, genel bir yıllık denetimli serbestlik kuralında ilk hesaplanan tarih 01/01/2030 olurdu. Geçici m. 6 kapsamında üç yıllık süre uygulanabiliyorsa, denetimli serbestlik bakımından ilk bakılacak tarih 01/01/2028 olur.

7.1Geçici Madde 6 Her 30/03/2020 Öncesi Suça Uygulanır mı?

Hayır. Bu konuda en sık yapılan hata, 30/03/2020 tarihinden önce işlenen bütün suçlarda üç yıllık denetimli serbestlik süresinin uygulanacağını düşünmektir.

Geçici m. 6, hem suç tarihi hem de suç türü bakımından sınırlı bir düzenlemedir. Suç tarihi uygun olsa bile suç, maddede sayılan istisna gruplarından birine giriyorsa bu geçici üç yıllık süre uygulanmayabilir.

Örneğin 2019 yılında işlenen genel nitelikte bir suç ile aynı tarihte işlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu aynı şekilde değerlendirilmez. Birinci suç geçici düzenleme bakımından kapsam içinde olabilirken, ikinci suç kanunda açıkça kapsam dışında bırakılmış olabilir.

Benzer şekilde, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar veya terör suçları bakımından yalnız suç tarihine bakılarak sonuca gidilemez. Bu nedenle “eski tarihli suçlarda denetimli serbestlik 3 yıldır” şeklindeki kısa ifadeler yanıltıcıdır.

7.2Geçici Madde 6 Kapsamında Özel Kişi Grupları

Geçici m. 6 yalnız genel denetimli serbestlik süresini değil, bazı özel kişi grupları bakımından uygulanan süreleri de etkileyebilir.

30/03/2020 tarihine kadar işlenen ve kapsam dışı bırakılmayan suçlar bakımından, 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler için iki yıllık özel süre dört yıl olarak uygulanabilir. Aynı şekilde yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler bakımından da bu kapsamda özel düzenleme öngörülmüştür.

Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen ve altmış beş yaşını bitirmiş hükümlüler bakımından ise Geçici m. 6 daha farklı bir sonuç doğurabilir. Bu kişiler yönünden, kanunda aranan şartlar oluştuğunda koşullu salıverilme için ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken süreler azami süre sınırına bakılmaksızın denetimli serbestlik tedbiri altında infaz edilebilir.

Örneğin 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlünün koşullu salıverilme tarihi 01/01/2030 olsun. Genel özel düzenlemede iki yıllık süre dikkate alındığında denetimli serbestlik bakımından ilk hesaplanan tarih 01/01/2028 olur. Ancak dosya Geçici m. 6 kapsamına giriyorsa, dört yıllık süre nedeniyle ilk hesaplanan tarih 01/01/2026’ya kadar geriye gidebilir.

8.Geçici Madde 10 Denetimli Serbestliği Nasıl Etkiler?

5275 sayılı Kanun’un Geçici m. 10 hükmü, özellikle 31/07/2023 tarihi ve öncesinde işlenen bazı suçlar bakımından açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlik sürecini etkileyebilen geçici bir düzenlemedir.

Bu hüküm, denetimli serbestlik hesabında iki ayrı sonuç doğurabilir. Birincisi, belirli şartları taşıyan hükümlüler bakımından açık ceza infaz kurumuna ayrılma sürecinin daha erken gündeme gelmesidir. İkincisi ise, açık ceza infaz kurumunda belirli süre kalma şartı sağlandıktan sonra denetimli serbestlik uygulamasından üç yıl erken yararlanma ihtimalidir.

Bu iki etki birbirine bağlı olsa da aynı şey değildir. Açık ceza infaz kurumuna daha erken ayrılma, denetimli serbestlikten resen yararlanıldığı anlamına gelmez. Geçici m. 10 bakımından denetimli serbestlik yönünden ayrıca açık kurumda en az üç ay kalma şartı önem taşır.

8.1Geçici Madde 10 Kapsamında Açık Kuruma Erken Ayrılma

Geçici m. 10/6, belirli kapsam dışı suçlar hariç olmak üzere, 31/07/2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar nedeniyle kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler için açık ceza infaz kurumuna ayrılma bakımından özel bir geçiş imkânı düzenler.

Bu düzenlemede toplam hapis cezası on yıldan az olanlar ile on yıl ve daha fazla olanlar bakımından kapalı kurumda geçirilmesi gereken süre farklıdır. Toplam hapis cezası on yıldan az olan hükümlülerde bir ay; on yıl ve daha fazla olan hükümlülerde ise üç ay kapalı ceza infaz kurumunda geçirilmiş olması aranır.

Bunun yanında hükümlünün ilgili mevzuata göre açık ceza infaz kurumuna ayrılmasına üç yıl veya daha az süre kalmış olması gerekir. Bu şart oluştuğunda, hükümlü açık ceza infaz kurumuna daha erken ayrılabilir.

Örneğin toplam hapis cezası 8 yıl olan ve kapsam dışı suçlardan mahkûm olmayan bir hükümlünün, normal şartlarda açık ceza infaz kurumuna ayrılmasına 2 yıl 6 ay kalmış olsun. Suç tarihi de 31/07/2023 veya öncesine denk geliyorsa, Geçici m. 10/6 kapsamında bir aylık kapalı kurum süresi tamamlandığında açık kuruma ayrılma daha erken değerlendirilebilir.

Buna karşılık, aynı hükümlünün açık kuruma ayrılmasına normal mevzuata göre 4 yıl kalmışsa, üç yıl veya daha az süre kalma şartı henüz oluşmadığından bu geçici düzenleme o aşamada sonuç doğurmaz.

8.2Geçici Madde 10 Kapsamında 3 Yıl Erken Denetimli Serbestlik

Geçici m. 10/6’nın denetimli serbestlik bakımından en önemli etkisi, belirli hükümlülerin denetimli serbestlik uygulamasından üç yıl erken yararlanabilmesidir. Ancak bu etki, açık ceza infaz kurumu süreciyle bağlantılıdır.

Bu kapsamda denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanabilmek için hükümlünün açık ceza infaz kurumunda en az üç ay kalmış olması gerekir. Burada önce açık kurum şartı, ardından açık kurumda üç ay kalma şartı ve daha sonra denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma sonucu gündeme gelir.

Örneğin bir hükümlünün genel kurallara göre denetimli serbestlik tarihi 01/01/2029 olsun. Geçici m. 10/6 kapsamındaki üç yıl erken yararlanma etkisi uygulanabiliyorsa, denetimli serbestlik bakımından hedef tarih 01/01/2026’ya kadar geri gidebilir. Ancak hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrıldığı tarih 01/05/2026 ise ve üç ay açık kurumda kalma şartı aranıyorsa, bu etki fiilen 01/08/2026 tarihinden önce sonuç doğurmayacaktır.

8.3Geçici Madde 10 Her Suça Uygulanır mı?

Hayır. Geçici m. 10/6 belirli suçları kapsam dışında bırakmıştır. Bu nedenle suç tarihi 31/07/2023 veya öncesi olsa bile, suçun kapsam dışı bırakılan gruplardan birine girip girmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Güncel kapsamda nitelikli kasten öldürmenin bazı bentleri, deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı bazı suçlar, devlet güvenliğine veya anayasal düzene karşı suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar Geçici m. 10/6 bakımından özellikle dikkat edilmesi gereken istisnalardır.

Örneğin 2022 yılında işlenen ve genel suç kapsamında kalan bir mahkûmiyet ile aynı tarihte işlenen cinsel saldırı suçu aynı şekilde değerlendirilemez. İlk dosya geçici düzenleme kapsamına girebilirken, ikinci dosya suç türü nedeniyle kapsam dışında kalabilir.

Benzer şekilde “örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suç” değerlendirmesi yalnız madde numarasına bakılarak her zaman tespit edilemeyebilir. Mahkeme kararındaki suç vasfı, örgüt bağlantısı ve infaz dosyasındaki nitelendirme bu noktada önem kazanır.

9.Geçici Madde 6 ile Geçici Madde 10 Arasındaki Fark

Geçici m. 6 ile Geçici m. 10 denetimli serbestlik hesabında aynı şekilde uygulanmaz. Bu iki düzenlemenin ayrı mantığı vardır.

Geçici m. 6, belirli suç tarihi ve suç türü şartları varsa 105/A’daki genel bir yıllık denetimli serbestlik süresinin üç yıl olarak uygulanmasını sağlar. Bu nedenle Geçici m. 6, denetimli serbestlik süresini doğrudan etkileyen bir düzenleme olarak değerlendirilir.

Geçici m. 10 ise açık ceza infaz kurumuna erken ayrılma ve açık kurumda en az üç ay kalma şartı üzerinden denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma sonucunu doğuran bir düzenlemedir. Bu nedenle Geçici m. 10, klasik anlamda yalnız “1 yıl yerine 3 yıl denetimli serbestlik” düzenlemesi değildir.

Örneğin Geçici m. 6 kapsamındaki bir dosyada, koşullu salıverilme tarihi 01/01/2030 ise üç yıllık denetimli serbestlik süresi nedeniyle ilk hesaplanan tarih 01/01/2027 olabilir.

Buna karşılık Geçici m. 10 bakımından önce ilgili mevzuata göre denetimli serbestlik tarihi belirlenir. Daha sonra şartları oluşuyorsa bu tarihten üç yıl erken yararlanma değerlendirilir. Eğer açık kurumda üç ay kalma şartı daha geç tamamlanıyorsa, sonuç bu şartın tamamlandığı tarihle birlikte şekillenir.

Bu ayrım özellikle “3 yıl denetimli serbestlik” ve “3 yıl erken denetimli serbestlik” ifadelerinin karıştırılmaması için önemlidir. İlkinde denetimli serbestlik süresi değişir; ikincisinde ise belirli şartlarla denetimli serbestlikten yararlanma tarihi öne çekilebilir. Bununla birlikte hesaplamanın koşulları iki hükme de uygunsa denetimli serbestlik hem 3 yıl uygulanması hem de 3 yıl erken uygulanması, diğer bir ifadeyle iki hükmün birlikte uygulanması gündeme gelebilir.

10.04/06/2025 Sonrası Suçlarda Asgari Kurumda Kalma Şartı

5275 sayılı Kanun m. 105/A’da 04/06/2025 tarihli değişiklikle denetimli serbestlik bakımından yeni bir asgari kurumda kalma şartı getirilmiştir. Buna göre hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini kurumda geçirmiş olması gerekir.

Bu düzenleme, denetimli serbestlik hesabında özellikle kısa süreli cezalar bakımından önemlidir. Çünkü bazı dosyalarda koşullu salıverilme tarihinden geriye gidilerek bulunan denetimli serbestlik tarihi, hükümlünün ceza infaz kurumuna giriş tarihine çok yakın olabilir. Yeni düzenleme, bu durumlarda belirli bir asgari kurumda kalma süresini ayrıca dikkate alır.

Örneğin koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirilmesi gereken süre 100 gün ise, bu sürenin onda biri 10 gündür. Bu durumda en az 10 günlük kurumda kalma şartı gündeme gelir. Eğer bu süre 30 gün olsaydı, onda biri 3 gün edeceğinden beş günden az olmamak üzere en az 5 gün şartı dikkate alınırdı.

Bu düzenleme, yürürlükten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz. Bu nedenle 04/06/2025 öncesi suçlar ile bu tarihten sonra işlenen suçlar bakımından denetimli serbestlik hesabı farklılaşabilir.

10.1Asgari Kurumda Kalma Şartı Örnek Hesap

Bir hükümlü hakkında genel kurala tabi 1 yıl 6 ay hapis cezası verildiğini düşünelim. Suç tarihi 10/06/2025 olsun. Cezaevine giriş tarihi 01/01/2026 olarak kabul edilsin. Koşullu salıverilme hesabı sonucunda hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin 270 gün olduğu varsayılsın.

Bu durumda 270 günün onda biri 27 gündür. Yeni düzenleme nedeniyle denetimli serbestlikten yararlanma tarihi, hükümlünün ceza infaz kurumunda en az 27 gün geçirmesinden önceye gelemez. Bu nedenle genel denetimli serbestlik hesabı daha erken bir tarih gösterse bile, asgari kurumda kalma şartı 28/01/2026 tarihine kadar tamamlanmış olur.

Başka bir örnekte, koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirilmesi gereken süre 40 gün olsun. Bu sürenin onda biri 4 gündür. Ancak kanun “beş günden az olmamak üzere” dediği için bu dosyada asgari kurumda kalma süresi 5 gün olarak dikkate alınır.

Bu örneklerde dikkat edilmesi gereken nokta, 04/06/2025 sonrası suçlarda denetimli serbestlik tarihinin yalnız koşullu salıverilme tarihinden geriye gidilerek belirlenmemesidir. Yeni asgari kurumda kalma şartı, hesaplanan tarihin uygulanabilirliğini etkileyen ayrı bir eşik oluşturur.

11.Açık Ceza İnfaz Kurumu Şartı Denetimli Serbestlik Hesabını Nasıl Etkiler?

Denetimli serbestlik hesabında en çok karıştırılan noktalardan biri, hesaplanan denetimli serbestlik tarihi ile açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarının aynı anda oluşmamasıdır.

Genel kuralda denetimli serbestlikten yararlanabilmek için hükümlünün açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunması gerekir. Bu nedenle denetimli serbestlik hesabı yapılırken yalnızca koşullu salıverilme tarihinden geriye gidilmez; açık ceza infaz kurumuna ayrılma tarihi de ayrıca önem taşır.

Örneğin bir hükümlünün koşullu salıverilme tarihi 01/10/2029 olsun. Genel bir yıllık denetimli serbestlik süresi dikkate alındığında ilk hesaplanan denetimli serbestlik tarihi 01/10/2028 olur. Ancak hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartı 01/12/2028 tarihinde oluşuyorsa, denetimli serbestlik bakımından 01/10/2028 tarihi tek başına yeterli olmaz. Bu durumda açık kurum şartı, denetimli serbestlik sürecinin fiilen hangi tarihte başlayabileceğini etkiler.

Bu ayrım özellikle kısa cezalarda, kapalı kurumda geçirilmesi gereken asgari sürelerde ve açık ceza infaz kurumuna geçiş şartlarının denetimli serbestlik tarihinden daha geç oluştuğu dosyalarda önemlidir.

11.1Açık Kuruma Ayrılma Şartı Oluştuğu Hâlde Fiilen Açığa Ayrılamama

5275 sayılı Kanun m. 105/A’da, açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları oluşmasına rağmen hükümlünün iradesi dışındaki bir nedenle açık ceza infaz kurumuna ayrılamaması hâli ayrıca düzenlenmiştir.

Bu durumda hükümlü, diğer şartları da taşıyorsa denetimli serbestlikten yararlanabilir. Buradaki önemli nokta, hükümlünün açık kuruma ayrılma şartlarının oluşmuş olmasıdır. Fiilen açık kurumda bulunamama, hükümlünün kendi tercihinden veya kusurundan kaynaklanmıyorsa farklı değerlendirme yapılabilir.

Örneğin bir hükümlünün açık kuruma ayrılma şartları 15/03/2028 tarihinde oluşmuş olsun. Ancak kurum kapasitesi, idari sevk süreci veya hükümlünün iradesi dışındaki başka bir nedenle açık ceza infaz kurumuna fiilen ayrılamadığı varsayılsın. Bu durumda dosya, “hükümlü açık kurumda değil” denilerek otomatik şekilde değerlendirme dışı bırakılmamalıdır; açık kuruma ayrılma şartlarının oluşup oluşmadığı ayrıca dikkate alınır.

11.2Kapalı Kurumda Kalış Şartı ile Denetimli Serbestlik Süresi Farklı Usullerdir

Açık ceza infaz kurumuna ayrılma kuralları ile denetimli serbestlik süresi birbirinden ayrı başlıklardır. Bazı dosyalarda hükümlünün kapalı ceza infaz kurumunda belirli bir süre kalması gerekir. Bu süre, açık kuruma ayrılma şartının parçası olabilir. Denetimli serbestlik süresi ise koşullu salıverilme tarihine göre belirlenen ayrı bir süredir.

Örneğin toplam hapis cezası 9 yıl olan bir hükümlü bakımından açık ceza infaz kurumuna ayrılma yönünden kapalı kurumda bir ay kalma şartı gündeme gelir. Aynı hükümlü için denetimli serbestlik süresi genel kuralda bir yıl olabilir. Bu iki süre aynı hukuki sonucu ifade etmez.

Kapalı kurumda kalış süresi, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna geçebilmesi bakımından önem taşır. Denetimli serbestlik süresi ise hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar kalan cezasının hangi kısmını kurum dışında geçirebileceğiyle ilgilidir.

Bu nedenle “bir ay kapalıda kalınca denetimli serbestliğe çıkar” veya “denetimli serbestlik süresi kapalı kurumda geçirilmiş sayılır” gibi ifadeler doğru değildir. Hesaplamada açık kurum tarihi, denetimli serbestlik tarihi ve koşullu salıverilme tarihi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

12.Mahsup, Denetimli Serbestlik Tarihini Nasıl Etkiler?

Tutukluluk, gözaltı veya daha önce ceza infaz kurumunda geçirilen süreler, şartları varsa infaz hesabında mahsup olarak dikkate alınabilir. Mahsup, hükümlünün koşullu salıverilme tarihini etkilediği için denetimli serbestlik tarihini de dolaylı olarak değiştirebilir.

Örneğin genel kurala tabi bir hükümlünün koşullu salıverilme için kurumda geçirmesi gereken süre 4 yıl olsun. Cezaevine giriş tarihi 01/01/2026 ve dosyada mahsup bulunmadığı varsayılırsa koşullu salıverilme tarihi 01/01/2030, genel bir yıllık denetimli serbestlik tarihi ise 01/01/2029 olur.

Aynı dosyada 6 ay tutukluluk mahsubu bulunduğunu düşünelim. Bu durumda koşullu salıverilme için fiilen tamamlanması gereken süre 4 yıldan 3 yıl 6 aya düşer. Cezaevine giriş tarihi yine 01/01/2026 ise koşullu salıverilme tarihi yaklaşık olarak 01/07/2029 olur. Genel bir yıllık denetimli serbestlik hesabında ilk bakılacak tarih de 01/07/2028’e gelir.

Bu örnekte mahsup doğrudan denetimli serbestlik süresini artırmamıştır. Ancak koşullu salıverilme tarihini erkene çektiği için denetimli serbestlik tarihinin de daha erken hesaplanmasına yol açmıştır.

12.1Denetimde Geçen Süre Mahsup Sayılır mı?

Denetimde geçen süre ile tutukluluk, gözaltı veya ceza infaz kurumunda geçirilen süre aynı şey değildir. Bu nedenle denetimde geçirilen süre, resen TCK m. 63 kapsamında mahsup edilen süre gibi değerlendirilmemelidir.

Tutukluluk ve gözaltı gibi süreler, kişinin hürriyetinin ceza soruşturması veya kovuşturması kapsamında sınırlanmasıyla ilgilidir. Ceza infaz kurumunda geçirilen süre de infaz sürecinin fiilî olarak kurum içinde yürütüldüğü dönemi ifade eder. Denetimli serbestlik ise cezanın kurum dışında, belirli yükümlülükler ve denetim altında infaz edilmesidir.

Bu ayrım özellikle daha önce denetimli serbestlikten yararlanılmış, sonra ihlal veya başka nedenle infaz süreci yeniden kuruma dönmüş dosyalarda önem kazanır. Böyle bir durumda “denetimde geçen süre kapalı kurumda geçirilmiş gibi sayılır” şeklinde genel bir kabul yapılmamalıdır. Denetimli serbestlikte geçirilen sürenin dosyada nasıl değerlendirileceği, ilgili karar ve infaz süreciyle birlikte ele alınır.

Örneğin bir hükümlünün daha önce denetimli serbestlik altında 4 ay geçirdiğini, daha sonra yükümlülüklere aykırılık nedeniyle infaz sürecinin yeniden kuruma döndüğünü düşünelim. Bu 4 ay, tutukluluk mahsubu gibi ele alınamaz. Denetim sürecinin infaz dosyasında nasıl işlendiği, verilen iade kararı ve kalan sürenin ne şekilde belirlendiği ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle denetimli serbestlik hesaplama yapılırken “tutukluluk mahsubu”, “cezaevinde geçen süre” ve “denetimde geçen süre” alanlarının birbirinden ayrı tutulması gerekir. Bu ayrım yapılmazsa koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestlik tarihi ve bihakkın tahliye tarihi hatalı yorumlanabilir.

13.Birden Fazla Ceza Varsa Denetimli Serbestlik Tarihi Neden Değişebilir?

Birden fazla hapis cezası bulunan dosyalarda denetimli serbestlik hesabı daha hassas hale gelir. Çünkü denetimli serbestlik tarihi, önce koşullu salıverilme tarihine bağlıdır. Koşullu salıverilme tarihi ise her cezanın suç türü, suç tarihi, tekerrür durumu ve infaz oranına göre değişebilir.

Örneğin iki ayrı ceza bulunduğunu düşünelim. Birinci ceza genel 1/2 oranına tabi 4 yıl hapis cezası, ikinci ceza ise tekerrür nedeniyle 2/3 oranına tabi 6 yıl hapis cezası olsun. Bu cezaların yalnız toplamı olan 10 yıl üzerinden tek oranla hesap yapılırsa sonuç yanıltıcı olur. Çünkü ilk ceza ile ikinci ceza aynı infaz oranına tabi değildir.

Bu tür dosyalarda önce her cezanın koşullu salıverilme hesabına etkisi belirlenir. Daha sonra ortaya çıkan toplam koşullu salıverilme tarihi üzerinden denetimli serbestlik tarihi değerlendirilir.

Geçici maddeler bakımından da aynı sorun ortaya çıkabilir. Aynı dosyada bazı suçlar Geçici m. 6 kapsamına girerken bazıları kapsam dışında kalabilir. Bazı suçlar 31/07/2023 ve öncesinde işlenmiş olabilirken, bazıları daha sonraki bir tarihe ait olabilir. Bu durumda denetimli serbestlik hesabı yalnız toplam ceza süresi üzerinden değil, her cezanın kendi tarih ve suç niteliği dikkate alınarak yapılmalıdır.

Örneğin bir dosyada üç ceza bulunsun:

Birinci ceza: 3 yıl hapis, genel suç, suç tarihi 2019
İkinci ceza: 5 yıl hapis, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, suç tarihi 2019
Üçüncü ceza: 2 yıl hapis, genel suç, suç tarihi 2024

Bu dosyada birinci ceza Geçici m. 6 yönünden ayrıca değerlendirilebilirken, ikinci ceza suç türü nedeniyle Geçici m. 6 kapsamı dışında kalabilir. Üçüncü ceza ise suç tarihi nedeniyle 30/03/2020 öncesi geçici düzenlemeden yararlanamayabilir. İçtima hesabı yapılırken özel düzenlemeden yararlanmayı engelleyen tek bir ceza bile varsa düzenlemenin uygulanması mümkün değildir. Cezaların infazının ayrı gerçekleşmesi hâlinde ise değerlendirmenin farklı yapılması gerekebilir.

Çoklu ceza hesabında en sağlıklı yaklaşım, her cezanın ayrı girilmesi ve suç tarihi, suç türü, tekerrür, mahsup ve geçici madde kapsamının ceza bazında değerlendirilmesidir. Bu yöntem, denetimli serbestlik tarihinin neden bazı dosyalarda beklenenden daha erken veya daha geç çıktığını da açıklar.

14.Denetimli Serbestlik Kararı ve Yükümlülükler

14.1Denetimli Serbestlik Kararını Kim Verir?

Denetimli serbestlikten yararlanma süreci yalnızca hesaplama sonucuyla tamamlanmaz. 5275 sayılı Kanun m. 105/A sisteminde karar süreci; hükümlünün talebi, ceza infaz kurumu idaresinin değerlendirme raporu ve infaz hâkimliği kararı üzerinden ilerler.

Genel yapıda hükümlü, denetimli serbestlikten yararlanmak için talepte bulunur. Ceza infaz kurumu idaresi hükümlünün durumuna ilişkin değerlendirme raporu hazırlar. Bu rapor, hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet Başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimliğine gönderilir. Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına karar verme yetkisi infaz hâkimliğine aittir.

Bu nedenle denetimli serbestlik hesaplama aracı, tarihleri ve süreleri anlamaya yardımcı olur; fakat denetimli serbestlik kararını veren makam hesaplama aracı değildir. Hesaplanan tarih, dosyanın resmî değerlendirme sürecinde hangi aşamaya geldiğini anlamak bakımından önem taşır.

14.2Denetimli Serbestlikte Hangi Yükümlülükler Uygulanabilir?

Denetimli serbestlik, hükümlünün hiçbir yükümlülük olmadan serbest bırakılması anlamına gelmez. Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına karar verildiğinde, hükümlü koşullu salıverilme tarihine kadar belirli yükümlülüklere tabi tutulabilir.

Kanunda sayılan yükümlülükler arasında kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalıştırılma, belirli bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma, belirlenen yer veya bölgelere gitmeme ve belirlenen programlara katılma gibi tedbirler yer alır.

Hangi yükümlülüğün uygulanacağı, hükümlünün risk ve ihtiyaç durumuna göre belirlenir. Bu nedenle denetimli serbestlik süreci her hükümlü için aynı şekilde uygulanmayabilir. Bazı dosyalarda yalnızca belirli periyotlarla imza veya görüşme yükümlülüğü gündeme gelebilir; bazı dosyalarda ise programlara katılma, belirli yerlerden uzak durma veya kamuya yararlı işte çalışma gibi daha aktif yükümlülükler uygulanabilir.

Uyuşturucu kullanma suçu bakımından ayrıca tedavi ve rehabilitasyon programlarına katılma yükümlülüğü gündeme gelebilir. Bu durum, denetimli serbestliğin yalnız “kurum dışına çıkma” değil, aynı zamanda denetim ve iyileştirme süreci olduğunu gösterir.

15.İhlal, Yeni Suç ve Başvuru Süresi

15.1Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne Başvuru Süresi

Denetimli serbestlik kararı verildikten sonra hükümlünün, karar ve sevk sürecinde belirtilen denetimli serbestlik müdürlüğüne süresi içinde başvurması gerekir. Başvuru süresine uyulmaması, denetimli serbestlik sürecini doğrudan etkileyebilir.

5275 sayılı Kanun m. 105/A’da, hükümlünün ceza infaz kurumundan ayrıldıktan sonra talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne beş gün içinde müracaat etmemesi hâlinde ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebileceği düzenlenmiştir.

Bu süre, uygulamada kritik önemdedir. Çünkü denetimli serbestlik kararının verilmiş olması, hükümlünün müdürlüğe başvuru yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Müdürlük başvurusu yapılmadığında denetim planı oluşturulamaz ve infazın kurum dışında yürütülmesi düzenli şekilde başlayamaz.

Örneğin hükümlü 10/04/2028 tarihinde ceza infaz kurumundan ayrılmış ve başvuracağı denetimli serbestlik müdürlüğü kendisine bildirilmiş olsun. Bu durumda beş günlük başvuru süresi içinde ilgili müdürlüğe müracaat etmesi gerekir. Süre içinde başvuru yapılmaması, dosyanın yeniden infaz hâkimliği önüne gelmesine ve hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine yol açabilir.

15.2Denetimli Serbestlik İhlal Edilirse Ne Olur?

Denetimli serbestlik sürecinde yükümlülüklere uyulmaması, cezanın yeniden kurumda infaz edilmesi sonucunu doğurabilir. Burada önemli olan, her küçük aksaklığın aynı sonucu doğuracağı şeklinde düşünmemektir. Kanun, özellikle yükümlülüklere, denetim ve iyileştirme programına, denetim planına veya denetimli serbestlik görevlilerinin uyarı ve önerilerine uymamakta ısrar edilmesini dikkate alır.

Hükümlü hakkında belirlenen yükümlülüklere uyulmaması hâlinde denetimli serbestlik müdürlüğü durumu değerlendirir. Gerekli şartlar oluşmuşsa infaz hâkimliğinden hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezasının infazı için açık ceza infaz kurumuna gönderilmesi talep edilebilir.

Örneğin hükümlüye belirli günlerde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurma ve belirlenen programa katılma yükümlülüğü verilmiş olsun. Hükümlü bu programa hiç katılmaz, yapılan çağrılara rağmen yükümlülüğünü yerine getirmez ve uyarılara rağmen aynı tutumu sürdürürse denetimli serbestlik ihlali gündeme gelebilir.

Bu nedenle denetimli serbestlik süreci, hesaplanan tarihten sonra da takip edilmesi gereken bir infaz aşamasıdır. Denetim planında belirtilen yükümlülüklerin düzenli yerine getirilmesi, sürecin koşullu salıverilme tarihine kadar devam etmesi bakımından önemlidir.

15.3Yeni Suç İşlenirse Denetimli Serbestlik Devam Eder mi?

Denetimli serbestlik altında bulunan hükümlü hakkında yeni bir kasıtlı suç nedeniyle kamu davası açılması, denetimli serbestlik sürecini etkileyebilir. Kanunda, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaya başlandıktan sonra işlediği iddia edilen ve cezasının alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suçtan dolayı kamu davası açılması hâlinde, infaz hâkimi tarafından hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebileceği düzenlenmiştir.

Bu aşamada dikkat edilmesi gereken nokta, yalnızca soruşturma bulunmasının veya her yeni iddianın aynı sonucu doğuracağı şeklinde basit bir değerlendirme yapılamayacağıdır. Kanun, kamu davası açılmasını ve isnat edilen suçun alt sınırının belirli ağırlıkta olmasını ayrıca dikkate alır.

Kovuşturma sonunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşme kararı verilirse, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına devam edilmesi yönünde yeniden karar verilebilir. Bu nedenle yeni suç iddiası nedeniyle kurum sürecine dönülmesi ile kesin mahkûmiyet sonucu aynı şey değildir.

Örneğin denetimli serbestlik altında bulunan bir hükümlü hakkında, denetim süreci içinde işlendiği iddia edilen ve alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis cezası olan kasıtlı bir suçtan kamu davası açılmış olsun. Bu durumda denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine infaz hâkimi dosyayı değerlendirir ve hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verebilir. Ancak yargılama sonunda beraat kararı verilirse denetimli serbestlik altında infaza devam edilmesi tekrar gündeme gelebilir.

15.4Hükümlü Kendi İsteğiyle Ceza İnfaz Kurumuna Dönebilir mi?

5275 sayılı Kanun m. 105/A’da hükümlünün ceza infaz kurumuna geri dönmek istemesi de ayrıca düzenlenmiştir. Hükümlü denetimli serbestlik altında cezasını infaz ederken kendi isteğiyle kuruma dönmek istediğini bildirirse, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine infaz hâkimliği tarafından açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebilir.

Bu durum uygulamada sık karşılaşılan başlıklardan biri olmasa da denetimli serbestliğin hükümlü bakımından yükümlülük içeren bir infaz usulü olduğunu göstermesi açısından göz önünde tutulmalıdır.

15.5Denetimli Serbestlik Süreci Tamamlanırsa Ne Olur?

Denetimli serbestlik süreci, koşullu salıverilme tarihine kadar devam eder. Hükümlü bu süreçte yükümlülüklere uygun davranır ve denetim planına riayet ederse, koşullu salıverilme aşamasına geçilmesi için gerekli raporlama yapılır.

Kanuna göre yükümlülüklerin gereklerine ve denetim planına uygun davranan hükümlü hakkında, koşullu salıverilme işlemleri için denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından gerekçeli rapor hazırlanır. Bu rapor, koşullu salıverilme hükümleri uyarınca işlem yapılmak üzere ilgili makama gönderilir.

15.6Örnek: Denetimli Serbestlik Kararı ve Yükümlülük Süreci

Bir hükümlünün denetimli serbestlik tarihi 01/03/2028 olarak hesaplanmış olsun. Hükümlü açık ceza infaz kurumunda bulunmakta ve denetimli serbestlikten yararlanmak için talepte bulunmaktadır. Ceza infaz kurumu idaresi hükümlü hakkında değerlendirme raporu hazırlar ve dosya infaz hâkimliğine gönderilir.

İnfaz hâkimliği denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına karar verdiğinde hükümlü ceza infaz kurumundan ayrılır. Hükümlünün beş gün içinde talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurması gerekir.

Denetimli serbestlik müdürlüğü hükümlü hakkında denetim planı hazırlar. Bu planda belirli aralıklarla müdürlüğe başvurma, belirlenen programlara katılma veya belirli bölgelere gitmeme gibi yükümlülükler yer alabilir. Hükümlü bu yükümlülüklere uygun davranırsa, süreç koşullu salıverilme tarihine kadar devam eder.

Ancak hükümlü müdürlüğe başvurmaz, denetim planına uymaz veya uyarılara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmemekte ısrar ederse dosya yeniden infaz hâkimliğine taşınabilir. Bu durumda hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezasının infazı için açık ceza infaz kurumuna gönderilmesi gündeme gelebilir.

16.Denetimli Serbestlik Hesabı İçin Hangi Bilgiler Gerekir?

Denetimli serbestlik tarihi, tek başına ceza süresine bakılarak sağlıklı şekilde belirlenemez. Hesaplamada önce koşullu salıverilme tarihi bulunur; ardından denetimli serbestlik süresi, suç tarihi, açık kurum şartı, mahsup ve geçici madde etkileri birlikte değerlendirilir.

Denetimli serbestlik hesaplama aracı kullanılırken özellikle şu bilgilerin doğru girilmesi gerekir:

Ceza türü ve süresi: Süreli hapis, müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası olup olmadığı belirlenmelidir. Süreli hapis cezalarında yıl, ay ve gün bilgileri doğru girilmelidir.
Suç tarihi: Geçici m. 6, Geçici m. 10 ve 04/06/2025 sonrası getirilen asgari kurumda kalma şartı bakımından suç tarihi önemlidir. Aynı ceza süresi, farklı suç tarihlerinde farklı denetimli serbestlik sonuçları doğurabilir.
Suç türü veya suç grubu: Bazı geçici maddeler belirli suçları kapsam dışında bırakır. Bu nedenle suçun yalnız genel adı değil, mümkünse TCK maddesi, fıkrası ve suçun örgüt/terör/cinsel suç/uyuşturucu ticareti gibi özel gruplardan birine girip girmediği bilinmelidir.
Koşullu salıverilme rejimi: Denetimli serbestlik tarihi, koşullu salıverilme tarihine bağlıdır. Bu nedenle koşullu salıverilme oranını etkileyen tekerrür, suç türü, yaş etkisi ve özel infaz rejimleri denetimli serbestlik sonucunu da etkiler.
Cezaevine giriş tarihi: Hesaplanan sürenin takvim tarihine çevrilebilmesi için ceza infaz kurumuna giriş tarihi gerekir.
Mahsup süreleri: Tutukluluk, gözaltı veya daha önce ceza infaz kurumunda geçirilen süreler koşullu salıverilme tarihini etkileyebilir. Bu etki, denetimli serbestlik tarihine de yansır.
Açık ceza infaz kurumu durumu: Hükümlünün doğrudan açık kuruma alınması, kapalı kurumdan açık kuruma ayrılması veya açık kuruma ayrılamayacak kişilerden olması denetimli serbestlik hesabında ayrıca önem taşır. Hesaplama aracı infazhesap.com’da hükümlünün hangi infaz kurumunda olacağı ve açık ceza infaz kurumuna ne zaman ayrılacağı otomatik olarak hesaplanır ve açıklanır.
Özel durumlar: 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlü olma, ağır hastalık, engellilik, kocama veya yaşa bağlı özel düzenlemeler varsa hesaplama buna göre değişebilir.
Birden fazla ceza: Birden fazla kesinleşmiş hapis cezası varsa her ceza ayrı ayrı girilmelidir. Her cezanın suç tarihi, suç türü, tekerrür durumu ve geçici madde kapsamı farklı olabilir.
Daha önce denetimli serbestlikte geçirilen süre: Önceden denetimli serbestlik uygulanmış ve sonrasında ihlal, iade veya başka nedenle infaz süreci değişmişse, denetimde geçen sürenin dosyada nasıl değerlendirildiği ayrıca önem kazanır.

17.Örneklerle Denetimli Serbestlik Hesabı

Aşağıdaki örnekler, denetimli serbestlik hesabının hangi mantıkla yapıldığını göstermek için hazırlanmıştır. Örneklerde verilen tarihler, hesaplama yaklaşımını açıklamak içindir.

17.1Örnek 1: Genel 1 Yıllık Denetimli Serbestlik

Bir hükümlünün 6 yıl hapis cezası aldığını ve cezanın genel 1/2 koşullu salıverilme oranına tabi olduğunu düşünelim. Mahsup bulunmadığı ve cezaevine giriş tarihinin 01/01/2026 olduğu varsayılsın.

Bu durumda koşullu salıverilme için esas süre 3 yıl olur. Cezaevine giriş tarihinden itibaren 3 yıl hesaplandığında koşullu salıverilme tarihi 01/01/2029 olarak belirlenir. Genel denetimli serbestlik süresi bir yıl olduğundan, denetimli serbestlik bakımından ilk hesaplanan tarih 01/01/2028 olur.

Hesap özeti:

Toplam hapis cezası: 6 yıl
Koşullu salıverilme oranı: 1/2
Koşullu salıverilme için esas süre: 3 yıl
Cezaevine giriş tarihi: 01/01/2026
Koşullu salıverilme tarihi: 01/01/2029
Denetimli serbestlik süresi: 1 yıl
Denetimli serbestlik tarihi: 01/01/2028

Bu örnek, genel denetimli serbestlik hesabının temel mantığını gösterir. Ancak suç 2/3 veya 3/4 oranına tabi olsaydı önce koşullu salıverilme tarihi değişeceği için denetimli serbestlik tarihi de farklı çıkardı.

17.2Örnek 2: 2/3 Oranına Tabi Suçta Denetimli Serbestlik

Bu kez yine 6 yıl hapis cezası verildiğini, ancak suçun 2/3 koşullu salıverilme oranına tabi olduğunu düşünelim. Cezaevine giriş tarihi yine 01/01/2026 olsun.

6 yıl hapis cezasının 2/3 oranı 4 yıldır. Bu durumda koşullu salıverilme tarihi 01/01/2030 olarak hesaplanır. Genel bir yıllık denetimli serbestlik süresi uygulanıyorsa, denetimli serbestlik tarihi 01/01/2029 olur.

İlk örnekte aynı ceza süresi için denetimli serbestlik tarihi 01/01/2028 iken, bu örnekte 01/01/2029 olmuştur. Farkın nedeni ceza süresi değil, suçun tabi olduğu koşullu salıverilme rejimidir.

Bu nedenle “6 yıl cezanın denetimli serbestliği ne zaman başlar?” sorusuna yalnız ceza süresine bakılarak cevap verilemez. Suç türü ve infaz oranı sonucu doğrudan etkiler.

17.3Örnek 3: Geçici Madde 6 Kapsamında 3 Yıllık Denetimli Serbestlik

Bir hükümlünün 9 yıl hapis cezası aldığını, suç tarihinin 15/02/2020 olduğunu ve suçun Geçici m. 6 kapsam dışı suçlardan olmadığını varsayalım. Ceza genel 1/2 koşullu salıverilme oranına tabi olsun. Cezaevine giriş tarihi 01/01/2026 kabul edilsin.

Bu durumda koşullu salıverilme için esas süre 4 yıl 6 ay olur. Koşullu salıverilme tarihi yaklaşık olarak 01/07/2030 kabul edildiğinde, genel bir yıllık denetimli serbestlik uygulanırsa tarih 01/07/2029 olurdu.

Ancak dosya Geçici m. 6 kapsamına giriyorsa, bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanabilir. Bu durumda denetimli serbestlik bakımından ilk hesaplanan tarih 01/07/2027 olur.

Hesap özeti:

Toplam hapis cezası: 9 yıl
Koşullu salıverilme oranı: 1/2
Koşullu salıverilme için esas süre: 4 yıl 6 ay
Cezaevine giriş tarihi: 01/01/2026
Koşullu salıverilme tarihi: 01/07/2030
Geçici m. 6 denetimli serbestlik süresi: 3 yıl
Denetimli serbestlik tarihi: 01/07/2027

Bu örnekte denetimli serbestlik tarihini değiştiren unsur suç tarihi ve geçici madde kapsamıdır. Aynı ceza 30/03/2020 sonrasında işlenmiş olsaydı veya suç Geçici m. 6 istisnalarından birine girseydi sonuç farklı olurdu.

17.4Örnek 4: Mahsup Denetimli Serbestlik Tarihini Nasıl Öne Çeker?

Bir hükümlünün 8 yıl hapis cezası aldığını ve cezanın genel 1/2 oranına tabi olduğunu düşünelim. Koşullu salıverilme için esas süre 4 yıldır. Cezaevine giriş tarihi 01/01/2026 olsun.

Mahsup yoksa koşullu salıverilme tarihi 01/01/2030, genel bir yıllık denetimli serbestlik tarihi 01/01/2029 olarak hesaplanır.

Dosyada 180 gün tutukluluk mahsubu bulunduğunu varsayalım. Bu durumda koşullu salıverilme için fiilen tamamlanması gereken süre 4 yıldan 180 gün eksilir. Koşullu salıverilme tarihi yaklaşık olarak 05/07/2029’a, denetimli serbestlik tarihi ise yaklaşık olarak 05/07/2028’e gelir.

Bu örnekte mahsup, denetimli serbestlik süresini artırmamıştır. Etki, koşullu salıverilme tarihinin öne gelmesi üzerinden doğmuştur.

17.5Örnek 5: Geçici Madde 10 Kapsamında 3 Yıl Erken Denetimli Serbestlik

Bir hükümlünün ilgili mevzuata göre denetimli serbestlik tarihinin 01/01/2030 olduğunu düşünelim. Suç tarihi 31/07/2023 veya öncesi olsun ve suç Geçici m. 10/6 kapsam dışı suçlardan biri olmasın.

Geçici m. 10/6 kapsamında açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları oluşmuşsa ve hükümlü açık kurumda en az üç ay kalmışsa, denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma gündeme gelebilir. Bu durumda denetimli serbestlik tarihi 01/01/2027’ye kadar geriye çekilebilir.

Ancak açık ceza infaz kurumuna ayrılma tarihi 01/05/2027 ise ve üç ay açıkta kalma şartı 01/08/2027 tarihinde tamamlanıyorsa, 01/01/2027 tarihi pratikte tek başına sonuç doğurmaz. Bu örnekte denetimli serbestlik bakımından belirleyici tarih 01/08/2027 olabilir.

Bu örnek, Geçici m. 10’un denetimli serbestlik hesabına nasıl etki ettiğini gösterir. Burada işlem, doğrudan “denetimli serbestlik süresi üç yıldır” şeklinde değil; ilgili denetimli serbestlik tarihinden üç yıl erken yararlanma şeklinde uygulanır.

17.6Örnek 6: 04/06/2025 Sonrası Suçta 1/10 ve En Az 5 Gün Şartı

Bir hükümlünün suç tarihinin 10/06/2025 olduğunu ve koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin 240 gün olarak hesaplandığını varsayalım.

Bu durumda 240 günün onda biri 24 gündür. 04/06/2025 sonrası suçlarda getirilen düzenleme nedeniyle hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için en az 24 gün ceza infaz kurumunda kalması gerekir.

Cezaevine giriş tarihi 01/01/2026 ise, bu şart 25/01/2026 tarihinde tamamlanır. Eğer genel denetimli serbestlik hesabı daha erken bir tarih gösteriyorsa, 1/10 şartı nedeniyle denetimli serbestlik bu asgari süre dolmadan uygulanamaz.

Başka bir örnekte koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirilmesi gereken süre 30 gün olsun. Bu sürenin onda biri 3 gündür. Ancak kanunda “beş günden az olmamak üzere” ifadesi yer aldığı için bu dosyada asgari süre 5 gün olarak dikkate alınır.

17.7Örnekler Neden Farklı Sonuç Veriyor?

Yukarıdaki örneklerde aynı kavram farklı tarihler doğurmuştur. Bunun nedeni denetimli serbestlik hesabının tek bir sabit formülden ibaret olmamasıdır.

Genel bir dosyada denetimli serbestlik tarihi koşullu salıverilme tarihinden bir yıl geriye gidilerek bulunabilir. Geçici m. 6 kapsamındaki bir dosyada bu süre üç yıl olabilir. Geçici m. 10/6 kapsamında ise açık kurum süreciyle bağlantılı olarak üç yıl erken yararlanma gündeme gelebilir. 04/06/2025 sonrası suçlarda ayrıca 1/10 ve en az 5 gün kurumda kalma şartı sonucu etkileyebilir.

Bu nedenle denetimli serbestlik hesabında en sağlıklı yöntem, önce koşullu salıverilme tarihini belirlemek; ardından uygulanabilecek denetimli serbestlik süresini, geçici maddeleri, açık kurum şartını ve mahsup etkisini ayrı ayrı kontrol etmektir.

18.Denetimli Serbestlik Hesabında En Sık Yapılan Hatalar

Denetimli serbestlik hesabında en sık yapılan hata, toplam ceza süresinden doğrudan bir yıl veya üç yıl düşülmesidir. Oysa denetimli serbestlik hesabı doğrudan toplam cezadan değil, koşullu salıverilme tarihinden hareketle yapılır.

Örneğin 10 yıl hapis cezası alan bir hükümlü bakımından “10 yıldan 1 yıl düşülür” şeklinde hesap yapılamaz. Önce bu cezanın hangi koşullu salıverilme oranına tabi olduğu belirlenir. Genel 1/2 oranı uygulanıyorsa koşullu salıverilme için esas süre 5 yıl olabilir. 2/3 oranı uygulanıyorsa bu süre yaklaşık 6 yıl 8 ay, 3/4 oranı uygulanıyorsa 7 yıl 6 ay olabilir. Denetimli serbestlik tarihi de bu farklı koşullu salıverilme tarihlerine göre değişir.

Bir diğer hata, “3 yıl denetimli serbestlik” ifadesinin her eski tarihli suç için geçerli olduğunu düşünmektir. Geçici m. 6 bakımından suç tarihi kadar suç türü de önemlidir. Suç geçici madde kapsamı dışında bırakılmışsa, yalnızca tarih eski olduğu için üç yıllık süre uygulanmaz.

Geçici m. 10 bakımından da benzer bir karışıklık vardır. Bu düzenleme, her dosyada doğrudan “denetimli serbestlik 3 yıl daha erken başlar” şeklinde çalışmaz. Açık ceza infaz kurumuna ayrılma, açık kurumda en az üç ay kalma ve kapsam dışı suçlara ilişkin değerlendirme birlikte yapılır.

Mahsup konusunda da yanlış hesap yapılabilir. Tutukluluk veya gözaltı mahsubu, koşullu salıverilme tarihini etkileyerek denetimli serbestlik tarihini öne çekebilir. Ancak denetimli serbestlikte geçirilen süre, tutukluluk mahsubu gibi düşünülmemelidir. Bu iki süre aynı hukuki niteliğe sahip değildir.

19.Denetimli Serbestlik Hesaplama Aracını Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Denetimli serbestlik hesaplama aracından anlamlı sonuç alınabilmesi için bilgiler mümkün olduğunca dosyadaki resmi verilere göre girilmelidir. Özellikle ceza süresi, suç tarihi, suç türü ve cezaevine giriş tarihi hesaplamanın temelini oluşturur.

Suç tarihi, geçici maddeler bakımından belirleyicidir. 30/03/2020 öncesi suçlar, 31/07/2023 ve öncesi suçlar veya 04/06/2025 sonrası suçlar farklı sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle yalnız mahkeme karar tarihi veya kesinleşme tarihi üzerinden değerlendirme yapılmamalıdır; hesaplama bakımından çoğu geçici düzenlemede suçun işlendiği tarih ayrıca önem taşır.

Suç türü de mümkün olduğunca doğru seçilmelidir. Genel suç, cinsel suç, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suç, terör suçu veya devlet güvenliğine karşı suçlar aynı şekilde değerlendirilmez. Bazı durumlarda yalnız suçun adı değil, TCK maddesi, fıkrası veya suçun örgüt faaliyeti kapsamında işlenip işlenmediği de sonucu değiştirebilir.

Birden fazla ceza varsa her ceza ayrı ayrı girilmelidir. Bütün cezaları toplayıp tek satır halinde yazmak, özellikle farklı suç tarihleri ve farklı suç türleri bulunan dosyalarda hatalı sonuç verebilir. Aynı toplam ceza süresi, farklı ceza dağılımlarında farklı koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihi doğurabilir.

Mahsup süreleri girilirken tutukluluk, gözaltı ve ceza infaz kurumunda geçen süreler ile denetimde geçen süre karıştırılmamalıdır. Tutukluluk ve gözaltı mahsubu farklıdır; denetimli serbestlik altında geçirilen süre farklıdır.

20.Denetimli Serbestlik Sonucu Nasıl Okunmalı?

Hesaplama sonucunda denetimli serbestlik tarihi, koşullu salıverilme tarihi ve bihakkın tahliye tarihi ayrı ayrı görülebilir. Bu tarihler aynı anlama gelmez.

Denetimli serbestlik tarihi, cezanın koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının kurum dışında infaz edilmesine ilişkin aşamayı gösterir. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestlik sürecinden sonra cezanın şartlı şekilde kurum dışında tamamlanabileceği aşamadır. Bihakkın tahliye ise cezanın tamamen sona erdiği tarihtir.

Bu nedenle sonuç ekranında yalnız en erken tarihi görmek yeterli değildir. Hangi tarihin denetimli serbestlik, hangi tarihin koşullu salıverilme, hangi tarihin bihakkın tahliye olduğunu ayrı ayrı okumak gerekir.

Örneğin hesaplama sonucunda şu tarihler görülebilir:

Denetimli serbestlik tarihi: 01/01/2028
Koşullu salıverilme tarihi: 01/01/2029
Bihakkın tahliye tarihi: 01/01/2032

Bu durumda 01/01/2028 tarihi cezanın tamamen bittiği tarih değildir. 01/01/2029 koşullu salıverilme aşamasını, 01/01/2032 ise bihakkın tahliye tarihini ifade eder.

21.Sık Sorulan Sorular

Denetimli serbestlik kesin tahliye midir?

Hayır. Denetimli serbestlik, cezanın koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının kurum dışında ve belirli yükümlülükler altında infaz edilmesidir. Cezanın tamamen sona erdiği tarih bihakkın tahliye tarihidir.

Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme aynı şey mi?

Hayır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önce uygulanabilen ayrı bir infaz usulüdür. Koşullu salıverilme ise cezanın kanunda öngörülen kısmı infaz edildikten sonra kalan sürenin belirli şartlarla kurum dışında tamamlanmasına ilişkin aşamadır.

Denetimli serbestlik süresi her zaman 1 yıl mı?

Hayır. Genel kuralda süre bir yıldır. Ancak 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler, ağır hastalık/engellilik/kocama hâli, Geçici m. 6 ve Geçici m. 10 gibi özel veya geçici düzenlemeler sonucu değiştirebilir.

3 yıl denetimli serbestlik kimlere uygulanır?

30/03/2020 tarihine kadar işlenen ve Geçici m. 6’da kapsam dışı bırakılmayan suçlar bakımından, genel bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanabilir. Ancak kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, terör suçları ve kanunda sayılan diğer istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.

Geçici m. 10 ile denetimli serbestlik 3 yıl erken mi uygulanır?

Geçici m. 10/6 belirli şartlarda denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma sonucu doğurabilir. Bu etki açık ceza infaz kurumu süreciyle bağlantılıdır. Özellikle açık kurumda en az üç ay kalma şartı önemlidir.

0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlüler için denetimli serbestlik süresi nedir?

5275 m. 105/A kapsamında 0–6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler için koşullu salıverilmeye iki yıl veya daha az süre kalması hâlinde denetimli serbestlik gündeme gelebilir. Geçici m. 6 kapsamındaki bazı dosyalarda bu süre dört yıl olarak uygulanabilir.

Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinde denetimli serbestlik nasıl uygulanır?

Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler bakımından koşullu salıverilmeye üç yıl veya daha az süre kalması hâlinde denetimli serbestlik uygulanabilir. Bu durumun kanunda aranan sağlık raporlarıyla belgelendirilmesi gerekir.

Denetimde geçen süre mahsup sayılır mı?

Denetimde geçen süre, tutukluluk veya gözaltı mahsubu gibi değerlendirilmemelidir. Tutukluluk, gözaltı ve ceza infaz kurumunda geçen süreler ayrı; denetimli serbestlik altında geçirilen süre ayrı değerlendirilir.

Denetimli serbestlik ihlal edilirse ne olur?

Yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi, müdürlüğe süresinde başvurulmaması, hükümlünün kuruma dönmek istemesi veya kanunda belirtilen yeni suç durumu gibi hallerde dosya infaz hâkimliği önüne gelebilir. Bu durumda hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesi gündeme gelebilir.

Birden fazla ceza varsa denetimli serbestlik tarihi neden değişir?

Birden fazla cezada her cezanın suç tarihi, suç türü, tekerrür durumu ve geçici madde kapsamı farklı olabilir. Denetimli serbestlik tarihi koşullu salıverilme tarihine bağlı olduğu için, çoklu ceza dosyalarında her cezanın ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.

Denetimli serbestlik hesaplama sonucu neden resmi tarihten farklı olabilir?

Girilen bilgiler eksik veya hatalı olabilir. Suç türü, suç tarihi, mahsup, tekerrür, açık kurum statüsü, geçici madde kapsamı veya daha önce denetimde geçirilen süre farklı değerlendirilmiş olabilir. Resmî müddetname ve infaz makamlarının değerlendirmesi esas alınır.

22.Başlıca Hukuki Dayanaklar

Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyanın özelliklerine göre farklı hükümler gündeme gelebilir. Denetimli serbestlik hesabında başlıca şu hükümler dikkate alınır:

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 105/A: Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı, genel bir yıllık süre, özel durumlar, yükümlülükler, başvuru süresi, ihlal ve açık ceza infaz kurumuna gönderilme hükümleri.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 107: Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestlik hesabının başlangıç noktası olduğu için önem taşır.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 108: Tekerrür ve özel infaz rejimleri, koşullu salıverilme tarihini etkileyerek denetimli serbestlik sonucunu değiştirebilir.
5275 sayılı Kanun Geçici m. 6: 30/03/2020 tarihine kadar işlenen ve kapsam dışı bırakılmayan suçlar bakımından denetimli serbestlik süresinin farklı uygulanmasına ilişkin geçici hükümler.
5275 sayılı Kanun Geçici m. 10: 31/07/2023 tarihi ve öncesinde işlenen bazı suçlar bakımından açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlikten erken yararlanma hükümleri.
5275 sayılı Kanun Geçici m. 11: 04/06/2025 sonrası getirilen asgari kurumda kalma şartının hangi suç tarihleri bakımından uygulanacağına ilişkin geçiş hükmü.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 63: Tutukluluk, gözaltı veya hürriyeti sınırlayan sürelerin mahsubu.
Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği: Açık ceza infaz kurumuna doğrudan alınma, kapalı kurumdan açık kuruma ayrılma ve açık kuruma ayrılamayacak kişiler bakımından denetimli serbestlik hesabını etkileyebilecek kurum statüsü hükümleri.

Sonraki adım

Hesaplama yapmak için hesaplayıcıya dönebilir veya diğer rehberleri inceleyebilirsiniz.

Hesaplama yapmak için hesaplayıcıya dön Diğer rehberleri incele

İlgili rehberler

İnfaz Hesaplama Nedir?İnfaz hesabında hangi sonuçların üretildiğini ve hangi bilgilerin dikkate alındığını açıklar.Koşullu Salıverilme HesaplamaŞartlı tahliye tarihinin hangi oran ve koşullara göre belirlendiğini açıklar.Ceza İnfaz Kurumu StatüsüAçık ve kapalı kurum statüsünün infaz hesabındaki yerini açıklar.